Een bezoek aan de Zaanse Schans is een duik in de oer-Hollandse geschiedenis. Denk aan draaiende windmolens, kleurrijke houten huisjes, klompen, kaas en een vleugje nostalgie. Dit charmante openluchtmuseum, net boven Amsterdam, laat je zien hoe Nederland er zo’n 100 jaar geleden uitzag. Van een kijkje in werkende molens tot het proeven van ambachtelijke lekkernijen: dit zijn de leukste tips voor jouw bezoek aan de Zaanse Schans!
Wat is de Zaanse Schans?
De Zaanse Schans is een historisch dorp aan de oevers van de Zaan en trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers. Het is een verzameling van authentieke huizen, molens en ambachtelijke werkplaatsen die een levendig beeld geven van het Nederland van vroeger. Hier ontdek je hoe specerijen werden gemalen, hoe klompen werden gemaakt en hoe kaas nog steeds volgens traditionele methoden wordt geproduceerd. Een bezoek aan de Zaanse Schans staat dan ook volledig in het teken van leren over de Zaanse ambachten.
In 1963 is het dorp ontstaan en sindsdien zijn er veel authentieke gebouwen en traditionele voorwerpen uit de regio naar de Zaanse Schans gebracht. In 1976 kreeg het dorp de officiële benoeming als toeristische bestemming. Je kunt de Zaanse Schans gratis bezoeken. Je betaalt hier alleen voor het parkeren op het terrein en voor de musea die je er kunt bezoeken.
Hoe kom je bij de Zaanse Schans
De Zaanse Schans is goed bereikbaar, zowel met de auto als met het openbaar vervoer. Houd in de zomermaanden en in de weekenden rekening met eventuele drukte. Onze tip is dan ook om vroeg op de dag of juist tegen het einde van de middag naar de Zaanse Schans te gaan.
Parkeren bij de Zaanse Schans
Naast het Zaans Museum vind je een grote parkeerplaats voor bezoekers waar je voor €10,- kunt parkeren. Vanaf het parkeerterrein wandel je in een paar minuten naar de hoogtepunten van de Zaanse Schans. Wil je gratis parkeren? Zoek dan naar een parkeerplaats in de woonwijk Zaandijk of rijd door naar het treinstation van Zaandijk. Het is vanaf hier zo’n 15 minuten wandelen.
10 tips om te doen bij de Zaanse Schans
Dit zijn de leukste dingen om te doen tijdens een bezoek aan de Zaanse Schans:
1. Bezoek het Zaans Museum
De nummer één highlight is een bezoek aan het Zaans Museum. Tijdens een bezoek aan dit museum leer je over de geschiedenis van de Zaanstreek en krijg je meer inzicht in de functie van de molens. Je zult het nu misschien nog niet geloven maar je ruikt rondom het Zaans Museum een sterke cacaogeur. Dit is afkomstig van de Verkade fabriek. Eén van de leukere gedeeltes van het Zaans Museum vinden wij dan ook de Verkade Experience. Je kunt zelfstandig door het museum wandelen, maar er is ook een audiotour beschikbaar.
2. Beklim de uitkijktoren
Naast het Zaans Museum vind je een uitkijktoren vanwaar je een adembenemend uitzicht hebt over de weilanden vol molens. Een leuk feitje om hier te delen is dat het eikenhouten frame van de uitkijktoren is gemaakt van hout uit houtzaagmolen Het Jonge Schaap. Aan de voet van de uitkijktoren begint ook een wandelpad door de Kalverpolder, mocht je nog even de natuur in willen gaan voor een wandeling.
3. Bezoek de Zaanse molens
De molens die je vandaag de dag kunt bezoeken zijn de laatst overgebleven molens van de ooit honderden die hier stonden. Het zijn overblijfselen van de Gouden Eeuw, net zoals de grachten van Amsterdam. Naar schatting stonden er wel meer dan 600 molens in het moerasland. De Zaanse molens hebben verschillende functies. Van het malen van specerijen tot het produceren van verf. Een aantal interessante molens die je kunt bezoeken op de Zaanse Schans zijn:
Verfmolen De Kat
Houtzaagmolen Het Jonge Schaap
Wil je de molens van binnen bekijken? Dan is het aan te raden voorafgaand je bezoek de openingstijden te controleren. Deze verschillen namelijk per molen.
4. Maak een rondvaart
Wil je de Zaanse molens en Zaanse huisjes vanuit een uniek perspectief zien? Dan is een rondvaart over rivier de Zaan zeker aan te raden. Dit kan overigens wel alleen in het hoogseizoen. Er zijn verschillende partijen die rondvaarten aanbieden.
Windmillhopper – een rondvaart in een sloep, maximaal 12 personen;
De Koeienboot – een rondvaart van 45 minuten, maximaal 12 personen;
Voetveer Zaandijk – de veer van oever tot oever, ca. 5 minuten.
5. Proef tulpenwodka
Wodka van tulpenbollen? Het bestaat echt en je kunt het proeven op de Zaanse Schans. Bij Café de Tweekoppige Phoenix vind je allerlei unieke likeuren en destillaten die al sinds jaar en dag volgens authentieke familierecepten gemaakt worden. Zoiets bijzonders heb je nog nooit geproefd!
6. Bezoek de klompenmakerij
Vroeger liepen we er allemaal op, maar tegenwoordig wordt het voornamelijk gezien als souvenir. We hebben het natuurlijk over de typische Nederlandse klompen. Het klompenmuseum op de Zaanse Schans is het oudste familiebedrijf in de Zaanstreek. Wandel langs de galerijen met tientallen klompen met een aantal zeer bijzondere designs. Je kunt hier ook een demonstratie bijwonen van hoe klompen nou eigenlijk worden gemaakt. En uiteraard vind je er een grote winkel met een giga aanbod aan souvenirs.
7. Kaas proeven bij de Catharina Hoeve
De Catharina Hoeve is een begrip als het aankomt op het maken van kaas. In de schuur aan het Zeilenmakerspad kun je zien hoe er al eeuwenlang kaas wordt gemaakt en dat verhaal begint bij Henri Willig. Wandel langs de verschillende informatiepunten om heel het verhaal mee te krijgen. In de winkel kun je verschillende soorten kazen proeven en uiteraard ook kopen. Je vindt hier de meest bijzondere smaken zoals bijvoorbeeld lavendelkaas en biologische groene pesto.
8. Bezoek de allereerste Albert Heijn museumwinkel
Op de Zaanse Schans vind je de allereerste Albert Heijn van Nederland. Uiteraard gaat het hier om een replica, maar desalniettemin is het onwijs leuk om een rondje te lopen door deze museumwinkel. De authentieke inrichting en de ouderwetse producten, zoals koffiepakken, nemen je mee terug in de tijd. De museumwinkel geeft een goed beeld van vroeger. Je kunt de Albert Heijn museumwinkel gratis bezoeken.
9. Bakkerij museum ‘In de Gecroonde Duyvekater’
Duimdrop, boterbabbelaars, zoethoutstokjes… . Het zijn een aantal van onze favoriete oud-Hollandse lekkernij die je kunt kopen bij bakkerijmuseum In de Gecroonde Duyvekater. Het huis waarin de bakkerswinkel en bakkerij is gevestigd dateert uit 1658 en staat sinds 1970 op het terrein van de Zaanse Schans. In een 19de eeuwse ingerichte theekamer kun je wat drinken en eten.
Tip: Proef de lokale Zaanse Duivekater!
10. Shoppen bij Blik op de Zaan
Deze bijzondere winkel op de dijk biedt een mix van streekproducten, vintage blikken en heerlijke chocolade. Een perfecte plek om een uniek souvenir te scoren!
Overnachten in de buurt van de Zaanse Schans
Wil je je bezoek uitbreiden naar een weekend? Verblijf dan in het iconische Inntel Hotel in Zaandam, bekend om zijn unieke gevel vol gestapelde Zaanse huisjes. Of bekijk andere hotels in Zaandam voor een comfortabel verblijf.
Bezoek ook het oer-Hollandse vissersdorp Volendam
Als je de smaak te pakken hebt van het oude Holland, is een uitstapje naar Volendam een leuke toevoeging. Dwaal door de haven, proef verse vis of maak een nostalgische foto in klederdracht!
